ทำไมทาลิปสติกบ่อยแล้วสีปากคล้ำ (dark lips) ซีดลง (pale lips)

ทาลิปสติกทุกวันมาหลายปี เพิ่งสังเกตว่าปากเริ่มคล้ำขึ้น หมองลงและซีดจนปล่อยหน้าสด ไม่สดใสเพราะปากซีด คล้ำ ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากลิปสติกโดยตรง แต่เกิดจากพฤติกรรม และสารเคมีในผลิตภัณฑ์ที่ใช้

ปากคล้ำ สีซีด เกิดจากอะไร

1. ปากคล้ำ ซีด เกิดจากการอักเสบเรื้อรัง

บริเวณริมฝีปาก มีชั้นเมลาโนไซต์ (Melanocyte) เซลล์สร้างเม็ดสีเมลานิน ที่ไวต่อการกระตุ้นมากกว่าผิวบริเวณอื่น เนื่องจากชั้นหนังกำพร้าบาง ไม่มีต่อมไขมัน และมีเส้นเลือดใกล้ผิว

สิ่งที่กระตุ้นเมลานิน

• แรงเสียดทานจากการสัมผัสลิปสติก และการสัมผัส ขัด ถู ปากโดยไม่รู้ตัว ทำให้เกิดการอักเสบบริเวณต่อมไขมันในชั้นหนัง กระตุ้นโปรตีนไซโตไคน์ IL-1α (Interleukin-1 alpha) ให้เกิดการอักเสบและกระตุ้นเมลาโนไซต์ให้เข้มขึ้น
• สารกันเสียในลิปสติก เช่น parabens และ propyl gallate ทำให้เกิดผื่นแพ้สัมผัส ชนิดไม่มีอาการ ซึ่งทำให้กระตุ้นการผลิตเมลานิน
• สีย้อมสังเคราะห์ในส่วนผสมของลิปสติกบางชนิดดูดซับรังสี UV และเปลี่ยนเป็นอนุมูลอิสระบนผิวริมฝีปาก กระตุ้นให้เซลล์ผิวเสียหาย เกิดความไม่สมดุลในร่างกายของเมลานินให้อักเสบเรื้อรัง

ลิปสติกชนิดเนื้อแมทท์ และชนิดติดทนนาน มีส่วนผสมให้เนื้อลิปสติกเป็นฟิล์มกดทับผิว

• ส่วนผสมจาก Kaolin และ Silica ในสูตรเนื้อแมทท์ (matte) จะดูดซับน้ำมัน และความชื้นจากริมฝีปาก ทำให้เลือดไหลเวียนบริเวณเส้นเลือดฝอยในผิวชั้นตื้นลดลง
• เมื่อเลือดไหลเวียนน้อยลงเป็นเวลานาน สีชมพูธรรมชาติของปาก จะจางลงอย่างถาวรในระยะยาว

สิ่งกระตุ้นเหล่านี้ ทำให้ปากที่ดูเทาหรือม่วงอมน้ำเงินในตอนเช้า

งานวิจัยจาก UC Berkeley (2013) พบสารตะกั่ว (Lead) ในลิปสติกกว่า 75% ของตัวอย่างที่ทดสอบ โดยเฉพาะในสีแดงและสีชมพูเข้ม แม้ปริมาณจะต่ำ แต่การสะสมในระยะยาวผ่านการทาซ้ำติดต่อกันเป็นเวลานาน

ริมฝีปากไม่มีต่อมน้ำมัน ทำให้เมื่อใช้ลิปสติกต่อเนื่อง โดยเฉพาะสูตร long-wear ทำให้ผิวหน้งชั้นเคลือบผิว ปิดกั้นการระเหยของน้ำ เมื่อร่างกายรับรู้ว่าผิวชื้น จึงลดการผลิตสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติ (natural moisturizing factor :NMF) ริมฝีปากจึงแห้งกว่าเดิมเพราะร่างกายหยุดผลิต NMF ไปแล้ว

2. ปากแห้ง ทำให้เลือดไหลเวียนลดลง สีปากหมองลง หลายคนจึงเลือกที่จะทาลิปสติกให้มีสีสันมากขึ้น

สารบางชนิดในลิปสติก โดยในลิปสติกที่มีกลิ่นผลไม้ จะมีส่วนผสมของน้ำมันหอมระเหย เช่น bergamot, lemon extract เป็นตัวกระตุ้น เมื่อสัมผัสรังสี UV จะเร่งการเกิดเมลานินที่ริมฝีปาก ทำให้คล้ำขึ้นได้

ทำไมปากจึงซีด

ปากไม่ได้แค่คล้ำ แต่ ซีดลงในบางบริเวณ เกิดจากการสัมผัสสารเคมีบางชนิดที่ไม่ได้กระตุ้นเมลาโนไซต์ แต่กลับทำลายโดยตรง ทำให้เกิดจุดสีขาวหรือซีดบนปาก ซึ่งการรักษา ฟื้นคืนริมฝีปากให้กลับมาอมชมพูเหมือนธรรมชาติ ทำได้ยากกว่าการฟื้นฟูปากคล้ำ

ทำยังไงให้ปากกลับมาอมชมพู

• ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ Niacinamide 5% ทาบริเวณริมฝีปากก่อนนอน ช่วยยับยั้งเม็ดสีไม่ให้คล้ำขึ้น
• ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ Vitamin C จะช่วยยับยั้ง tyrosinase ซึ่งเป็นเอนไซม์หลักในการสร้างเม็ดสีเมลานิน
• หลีกเลี่ยงการใช้ ลิปสติกสูตร matte หรือ long-wear ชั่วคราว แล้วเปลี่ยนเป็น tinted lip balm ที่มี SPF แทน
• ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ Kojic Acid Lip Mask (ความเข้มข้น 1%) 
• เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ Hyaluronic Acid Lip Serum ในฟื้นฟูการไหลเวียนเลือดในชั้นผิว
• ผลัดเซลล์ผิว ด้วย lactic acid

โปรแกรมฟิลเลอร์ปาก Hyaluronic Acid Filler ฟื้นฟูสีปาก

• เพิ่มปริมาตร เส้นเลือดฝอยให้กระจายตัวมากขึ้น กระตุ้นให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น ฟื้นคืนสีชมพูให้กลับมา
• HA ดึงน้ำเข้าเนื้อเยื่อ ทำให้ริมฝีปากชุ่มชื้น
• กระตุ้นไฟโบรบาสท์ (fibroblast) ในการกระตุ้นสร้างคอมลาเจน (collagen) และ อิลาสติน (elastin) ริมฝีปากดูมีชีวิตชีวามากขึ้น

โปรแกรมฟิลเลอร์ปาก ประกอบด้วย

1. HA Filler ชนิด soft rheology (เช่น Juvederm Volbella หรือ Restylane Kysse) ให้เนื้อบาง เหมาะกับชั้นผิวตื้นของริมฝีปาก
2. Skin booster เช่น Profhilo หรือ Restylane Skinboosters ดูแลในผิวชั้นตื้นกว่า โปรแกรม filler ทั่วไป เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นระดับเซลล์
3. กระตุ้น growth factor ฟื้นฟูเมลานินที่เสียหาย

โปรแกรมฟิลเลอร์ปาก ฟื้นฟูสุขภาพของเนื้อเยื่อริมฝีปาก ให้กลับมาผลิตสีธรรมชาติได้ดีขึ้น

กรณีที่ปากคล้ำจากเม็ดสีผิวเข้มที่มีมากเกินไป แพทย์อาจแนะนำให้ดูแลเรื่องการจับตัวของเม็ดสีก่อน 4–8 สัปดาห์ แล้วจึงเข้ารับบริการโปรแกรมฟิลเลอร์ปาก

คำถามที่พบบ่อย

ทาลิปสติกทุกวันทำให้ปากคล้ำไหม

ปากคล้ำ ไม่ได้เกิดจากลิปสติกโดยตรง แต่เกิดได้ร่วมกับ พฤติกรรม เช่น การถูปากอย่างรุนแรง สารเคมีสะสม และการขาดความชุ่มชื้น ปากแห้ง ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังและยังเป็นการกระตุ้นสร้างเมลานิน

ปากคล้ำจากลิปสติกหายได้ไหม

ขึ้นอยู่กับลักษณะของปัญหา

• กรณีจุดด่างดำ คล้ำ เพียงใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ niacinamide + vitamin C ประมาณ 2–3 เดือน ก็ช่วยฟื้นคืนสีปากให้กลับมาธรรมชาติได้ 
• กรณีที่ปากคล้ำจากเม็ดสีในชั้นลึก ควรขอรับคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

โปรแกรมฟิลเลอร์ปากช่วยให้ปากชมพูขึ้นได้ไหม

HA filler ใน โปรแกรมฟิลเลอร์ปาก จะดึงน้ำเข้าสู่เนื้อเยื่อ กระตุ้นการไหลเวียนเลือด และกระตุ้นไฟโบรบลาสต์ช่วยให้ริมฝีปากมีสุขภาพดี และกระตุ้นให้สีปากธรรมชาติกลับมา

ลิปสติกแบบไหนทำให้ปากคล้ำน้อยที่สุด

สูตรที่มีส่วนผสมของ vitamin E, jojoba oil หรือ shea butter ควรหลีกเลี่ยงลิปสติกเนื้อ matte ที่มี kaolin สูง รวมทั้งผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของน้ำมันส้มหรือมะนาว

อ่านเนื้อหาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ โปรแกรมฟิลเลอร์